တစ်ပြိုင်နက်တည်း ဂျင်နရေတာ

ဂျင်နရေတာအဖြစ် လည်ပတ်သော synchronous မော်တာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၎င်းသည် အသုံးများသော alternating current ဂျင်နရေတာတစ်ခုဖြစ်သည်။ ခေတ်သစ်စွမ်းအင်လုပ်ငန်းတွင် ၎င်းကို ရေအားလျှပ်စစ်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အပူစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ နျူကလီးယားစွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ခြင်းနှင့် ဒီဇယ်အင်ဂျင်စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ခြင်းတို့တွင် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်အသုံးပြုကြသည်။ synchronous ဂျင်နရေတာများသည် ယေဘုယျအားဖြင့် တိုက်ရိုက်လျှပ်စီးကြောင်းလှုံ့ဆော်မှုကို အသုံးပြုသောကြောင့် ၎င်းတို့သည် သီးခြားစီလည်ပတ်သောအခါ၊ ဂျင်နရေတာ၏ ဗို့အားကို အဆင်ပြေစွာထိန်းညှိရန် excitation current ကို ချိန်ညှိနိုင်သည်။ လည်ပတ်ရန်အတွက် power grid နှင့်ချိတ်ဆက်ထားပါက၊ ဗို့အားကို grid မှဆုံးဖြတ်ပြီး ပြောင်းလဲ၍မရသောကြောင့်၊ excitation current ကို ချိန်ညှိခြင်းသည် မော်တာ၏ power factor နှင့် reactive power ကို ထိန်းညှိပေးသည်။

synchronous generator ၏ stator နှင့် rotor ဖွဲ့စည်းပုံသည် synchronous motor ၏ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အတူတူပင်ဖြစ်သည်။ ယေဘုယျအားဖြင့် ၎င်းတို့သည် three-phase ပုံစံကို အသုံးပြုသော်လည်း၊ အချို့သော အရွယ်အစားသေးငယ်သော synchronous generator များတွင် armature winding သည် single-phase ပုံစံကို အသုံးပြုသည်။

အလုပ်လုပ်ပုံများ

synchronous generator ၏ အဓိကစွမ်းဆောင်ရည်လက္ခဏာများမှာ no-load ဝိသေသလက္ခဏာများနှင့် load operation ဝိသေသလက္ခဏာများဖြစ်သည်။ ဤဝိသေသလက္ခဏာများသည် generator တစ်ခုကို ရွေးချယ်သည့်အခါ အသုံးပြုသူများအတွက် အရေးကြီးသော ကိုးကားချက်များဖြစ်သည်။

ဝန်မပါသော ဝိသေသလက္ခဏာများ

ဂျင်နရေတာသည် ဝန်နှင့် မချိတ်ဆက်ထားသည့်အခါ armature current သည် သုညဖြစ်ပြီး ၎င်းကို no-load operation ဟုခေါ်သည်။ ဤအချိန်တွင် မော်တာ၏ stator ၏ three-phase windings များသည် excitation current If ကြောင့် no-load electromotive force E0 (three-phase symmetrical) ကိုသာ ထုတ်ပေးပြီး ၎င်း၏ ပမာဏသည် If တိုးလာသည်နှင့်အမျှ တိုးလာသည်။ သို့သော် မော်တာ၏ magnetic circuit core ၏ saturation ဖြစ်စဉ်ကြောင့် နှစ်ခုစလုံးသည် တိုက်ရိုက်အချိုးကျခြင်း မရှိပါ။ no-load electromotive force E0 နှင့် excitation current If အကြား ဆက်နွယ်မှုကို ထင်ဟပ်စေသော curve ကို synchronous ဂျင်နရေတာ၏ no-load characteristic ဟုခေါ်သည်။

သံလိုက်ဓာတ်ပြုမှု

ဂျင်နရေတာအား symmetrical load နှင့် ချိတ်ဆက်သောအခါ၊ armature winding ရှိ three-phase current သည် armature reaction magnetic field ဟုခေါ်သော အခြားလည်ပတ်နေသော သံလိုက်စက်ကွင်းတစ်ခုကို ထုတ်ပေးလိမ့်မည်။ ၎င်း၏လည်ပတ်နှုန်းသည် rotor ၏လည်ပတ်နှုန်းနှင့် တစ်ထပ်တည်းကျပြီး ၎င်းတို့သည် synchronously လည်ပတ်ကြသည်။

synchronous generator ၏ armature reaction magnetic field နှင့် rotor excitation magnetic field ကို sine law အရ distributed အဖြစ် ခန့်မှန်းနိုင်သည်။ ၎င်းတို့အကြား spatial phase ကွာခြားချက်သည် no-load electromotive force E0 နှင့် armature current I အကြား time phase ကွာခြားချက်ပေါ်တွင် မူတည်သည်။ armature reaction magnetic field သည် load အခြေအနေနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။ generator ၏ load သည် inductive ဖြစ်သောအခါ၊ armature reaction magnetic field သည် demagnetizing effect ရှိပြီး generator ၏ voltage ကို လျော့ကျစေပြီး load သည် capacitive ဖြစ်သောအခါ၊ armature reaction magnetic field သည် magnetizing effect ရှိပြီး generator ၏ output voltage ကို မြင့်တက်စေသည်။

ဝန်အားလည်ပတ်မှုဝိသေသလက္ခဏာများ

အဓိကအားဖြင့် ပြင်ပဝိသေသလက္ခဏာများနှင့် ချိန်ညှိမှုဝိသေသလက္ခဏာများကို ရည်ညွှန်းပါသည်။ ပြင်ပဝိသေသလက္ခဏာများသည် မြန်နှုန်းသည် rated value တွင်ရှိပြီး excitation current နှင့် load power factor သည် constant ဖြစ်သောအခါ generator ၏ terminal voltage U နှင့် load current I အကြား ဆက်နွယ်မှုဖြစ်သည်။ ချိန်ညှိမှုဝိသေသလက္ခဏာများသည် ပုံ ၃ တွင်ပြထားသည့်အတိုင်း မြန်နှုန်းနှင့် terminal voltage သည် rated value တွင်ရှိပြီး load power factor သည် constant ဖြစ်သောအခါ excitation current If နှင့် load current I အကြား ဆက်နွယ်မှုဖြစ်သည်။ ပုံ ၂ တွင် resistive၊ capacitive နှင့် inductive load များ၏ အခြေအနေများကိုလည်း ပြသထားသည်။ armature reaction magnetic field ၏ မတူညီသောအကျိုးသက်ရောက်မှုများကြောင့် သုံးမျိုး၏ curves များသည်လည်း မတူညီပါ။ ပြင်ပဝိသေသလက္ခဏာများတွင်၊ no-load မှ rated load သို့ voltage ပြောင်းလဲမှုအတိုင်းအတာကို voltage change rate △U ဟုခေါ်ပြီး ရာခိုင်နှုန်းအဖြစ် ဖော်ပြလေ့ရှိသည်။

synchronous generator ၏ voltage ပြောင်းလဲမှုနှုန်းမှာ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် 20% မှ 40% အထိဖြစ်သည်။ စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် အိမ်သုံး load များသည် voltage ကို အခြေခံအားဖြင့် မပြောင်းလဲဘဲ ရှိနေစေရန် လိုအပ်သည်။ ထို့ကြောင့် load current မြင့်တက်လာသည်နှင့်အမျှ excitation current ကို လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ချိန်ညှိရမည်။ load properties အမျိုးမျိုးအတွက် adjustment characteristics အမျိုးအစား 3 မျိုး။ adjustment characteristics ၏ trend သည် external characteristics များနှင့် ဆန့်ကျင်ဘက်ပြောင်းလဲသွားသော်လည်း inductive နှင့် purely resistive load များအတွက် မြင့်တက်လာပြီး capacitive load များတွင် ယေဘုယျအားဖြင့် လျော့ကျလာသည်။

ဖွဲ့စည်းပုံနှင့် အမျိုးအစားခွဲခြားခြင်း

synchronous generator ၏ဖွဲ့စည်းပုံကို ၎င်း၏အမြန်နှုန်းပေါ် မူတည်၍ မြန်နှုန်းမြင့်နှင့် မြန်နှုန်းနိမ့် (အလယ်အလတ်) အမျိုးအစားများအဖြစ် ခွဲခြားထားသည်။ ယခင်တစ်ခုကို အပူဓာတ်အားပေးစက်ရုံများနှင့် နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံများတွင် အများဆုံးအသုံးပြုကြပြီး နောက်ပိုင်းတစ်ခုကို မြန်နှုန်းနိမ့်ရေတာဘိုင်များ သို့မဟုတ် ဒီဇယ်အင်ဂျင်များနှင့် ချိတ်ဆက်ထားသည်။ ဖွဲ့စည်းပုံအရ မြန်နှုန်းမြင့် synchronous generator များသည် ဖုံးကွယ်ထားသော pole rotors များကို အများဆုံးအသုံးပြုကြပြီး မြန်နှုန်းနိမ့် (အလယ်အလတ်) synchronous generator များသည် convex-pole rotors များကို အများဆုံးအသုံးပြုကြသည်။

မြန်နှုန်းမြင့် synchronous ဂျင်နရေတာ

ဂျင်နရေတာအများစုသည် prime mover နှင့် coaxial ချိတ်ဆက်ထားသောကြောင့်၊ အပူဓာတ်အားပေးစက်ရုံများသည် မြန်နှုန်းမြင့် steam turbine များကို prime mover အဖြစ်အသုံးပြုသောကြောင့် steam turbine ဂျင်နရေတာများသည် တစ်မိနစ်လျှင် 3000 revolutions အထိရောက်ရှိသော မြန်နှုန်းမြင့် 2-pole မော်တာများကို အသုံးပြုလေ့ရှိသည် (60 Hz grid frequency တွင် တစ်မိနစ်လျှင် 3600 revolutions ရှိသည်)။ နျူကလီးယားဓာတ်အားပေးစက်ရုံများသည် တစ်မိနစ်လျှင် 1500 revolutions အမြန်နှုန်းရှိသော 4-pole မော်တာများကို အများဆုံးအသုံးပြုကြသည် (grid frequency 60 Hz ဖြစ်သောအခါ တစ်မိနစ်လျှင် 1800 revolutions ရှိသည်)။ မြန်နှုန်းမြင့်နှင့် မြင့်မားသောပါဝါလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန်အတွက်၊ မြန်နှုန်းမြင့် synchronous ဂျင်နရေတာသည် အောက်ပါဖွဲ့စည်းပုံဆိုင်ရာအင်္ဂါရပ်များကို လက်ခံကျင့်သုံးသည်- ပထမဦးစွာ၊ ၎င်းသည် shunt rotor ကို အသုံးပြုသည်။ ဒုတိယအနေဖြင့်၊ ၎င်းကို သီးသန့်အအေးပေးစနစ်တစ်ခု တပ်ဆင်ထားသည်။

ဂျင်နရေတာအစုံနှင့်ပတ်သက်သည့် နောက်ထပ်မေးခွန်းများအတွက် Beidou Power အဖွဲ့ထံ ဆက်သွယ်ပါ။ ဆယ်နှစ်ကျော် ပရော်ဖက်ရှင်နယ် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရောင်းချမှု အတွေ့အကြုံ၊ သင့်အား ဝန်ဆောင်မှုပေးရန် ပိုမိုပရော်ဖက်ရှင်နယ် အင်ဂျင်နီယာအဖွဲ့၊ Beidou power ကို ရွေးချယ်ခြင်းသည် စိတ်ချပါ၊ စက်ရုံတွင် ကွင်းဆင်းစစ်ဆေးခြင်းကို ကြိုဆိုပါသည်။